ΑΓΟΡΑ ΣΠΙΤΙΟΥ ΜΕ ΔΑΝΕΙΟ: ΠΟΣΟ ΑΚΡΙΒΟ ΑΚΙΝΗΤΟ ΜΠΟΡΕΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΝΑ ΑΝΤΕΞΕΙΣ;
Η αγορά κατοικίας με στεγαστικό δάνειο επιτρέπει σε πολλούς ανθρώπους να αποκτήσουν ένα σπίτι που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να αγοράσουν μόνο με τις αποταμιεύσεις τους.
Υπάρχει όμως μία μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο πόσο δάνειο μπορεί να εγκρίνει μια τράπεζα και στο πόσο δάνειο μπορείς πραγματικά να εξυπηρετείς άνετα για πολλά χρόνια.
Πριν λοιπόν ξεκινήσεις να ψάχνεις σπίτια, ίσως η σημαντικότερη ερώτηση δεν είναι «πόσο σπίτι μπορώ να αγοράσω;», αλλά:
«Πόση μηνιαία επιβάρυνση μπορώ πραγματικά να αντέξω;»
1. ΞΕΚΙΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΟΣΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ
Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να ξεκινά ο αγοραστής από την τιμή.
«Έχω βρει ένα σπίτι 200.000 ευρώ. Μπορώ να το πάρω;»
Η σωστότερη σειρά είναι αντίστροφη.
Πρώτα εξετάζεις πόσα χρήματα μπορείς να διαθέτεις κάθε μήνα χωρίς να πιέζεται υπερβολικά ο οικογενειακός σου προϋπολογισμός.
Μετά εξετάζεις σε τι ύψος δανείου μπορεί να αντιστοιχεί αυτή η δόση και, μαζί με τα διαθέσιμα ίδια κεφάλαια, σε ποια κατηγορία ακινήτων μπορείς να κινηθείς.
2. ΜΗΝ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΙΣ ΟΤΙ Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΑΚΙΝΗΤΟ
Η αγορά με στεγαστικό συνήθως απαιτεί και δικά σου χρήματα.
Το ποσοστό χρηματοδότησης εξαρτάται από την τράπεζα, το εισόδημα, την πιστοληπτική εικόνα, την αξία του ακινήτου και τα χαρακτηριστικά του δανείου.
Επιπλέον, η αξία που θα δεχτεί η τράπεζα μετά την εκτίμηση του ακινήτου μπορεί να διαφέρει από την τιμή που έχει συμφωνηθεί με τον πωλητή.
Για παράδειγμα, αν συμφωνήσεις ένα ακίνητο στις 200.000 ευρώ αλλά η τραπεζική αξιολόγηση κινηθεί χαμηλότερα, μπορεί να χρειαστεί να καλύψεις μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς με δικά σου κεφάλαια.
Γι' αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζεις τη χρηματοδοτική σου δυνατότητα πριν δεσμευτείς για συγκεκριμένο ακίνητο.
3. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΕΞΟΔΑ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΙΜΗ ΑΓΟΡΑΣ
Ακόμη κι αν διαθέτεις την απαιτούμενη συμμετοχή, δεν σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιήσεις όλες σου τις αποταμιεύσεις για την αγορά.
Υπάρχουν επιπλέον δαπάνες που μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να αφορούν:
- φόρους και τέλη,
- συμβολαιογραφικά έξοδα,
- νομικό και τεχνικό έλεγχο,
- έξοδα που συνδέονται με το δάνειο,
- ασφάλιση,
- μεσιτική αμοιβή,
- επισκευές ή ανακαίνιση,
- μετακόμιση και εξοπλισμό.
Τα ακριβή ποσά διαφέρουν σημαντικά ανά συναλλαγή και πρέπει να υπολογίζονται με τους αντίστοιχους επαγγελματίες.
Μην εξαντλήσεις όλη τη ρευστότητά σου μόνο και μόνο για να αγοράσεις ακριβότερο σπίτι.
4. ΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΣΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΣΗ
Ας υποθέσουμε ότι ένα νοικοκυριό έχει καθαρό μηνιαίο εισόδημα 2.500 ευρώ.
Δεν σημαίνει ότι μπορεί να πληρώνει 1.500 ευρώ στεγαστικό επειδή «βγαίνουν τα νούμερα».
Υπάρχουν:
λογαριασμοί, τρόφιμα, αυτοκίνητο, παιδιά, ασφάλειες, φόροι, διακοπές, έκτακτα έξοδα και πιθανές άλλες υποχρεώσεις.
Επομένως πρέπει να υπολογιστεί τι απομένει μετά την πραγματική καθημερινή ζωή.
Μια δόση που σήμερα φαίνεται οριακά διαχειρίσιμη μπορεί να γίνει πολύ δύσκολη όταν εμφανιστεί ένα απρόβλεπτο έξοδο.
5. ΚΑΝΕ ΤΟ «ΤΕΣΤ ΤΗΣ ΔΥΣΚΟΛΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ»
Ένας πολύ πρακτικός τρόπος για να εξετάσεις αν πραγματικά αντέχεις ένα δάνειο είναι να μη βασιστείς μόνο στο ιδανικό σενάριο.
Ρώτησε τον εαυτό σου:
Τι γίνεται αν για μερικούς μήνες μειωθεί το εισόδημά μου;
Τι γίνεται αν προκύψει μια μεγάλη επισκευή;
Αν έχω κυμαινόμενο επιτόκιο, τι γίνεται αν αυξηθεί η δόση;
Τι γίνεται αν αλλάξουν οι οικογενειακές μου υποχρεώσεις;
Αν ακόμη και τότε ο προϋπολογισμός παραμένει σχετικά διαχειρίσιμος, έχεις πολύ μεγαλύτερο περιθώριο ασφαλείας.
6. ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΣ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ
Η οικονομική επιβάρυνση δεν σταματά στη δόση του στεγαστικού.
Μετά την αγορά αρχίζει το κόστος κατοχής.
Υπάρχουν λογαριασμοί, κοινόχρηστα, ασφάλιση, συντήρηση, φόροι και μελλοντικές επισκευές.
Και εδώ δύο ακίνητα ίδιας τιμής μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά.
Ένα παλιό μεγάλο σπίτι με υψηλές ενεργειακές ανάγκες και συχνές επισκευές μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό από ένα μικρότερο και ενεργειακά αποδοτικότερο ακίνητο.
Άρα δεν εξετάζουμε μόνο:
«Μπορώ να πληρώνω το δάνειο;»
Αλλά:
«Μπορώ να πληρώνω το δάνειο ΚΑΙ να συντηρώ σωστά αυτό το σπίτι;»
7. ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ
Μια μεγαλύτερη διάρκεια μπορεί να μειώσει αισθητά τη μηνιαία δόση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το δάνειο γίνεται αυτομάτως φθηνότερο.
Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια, τόσο περισσότερα χρόνια καταβάλλονται τόκοι και μπορεί να αυξηθεί σημαντικά το συνολικό ποσό αποπληρωμής.
Γι' αυτό δεν πρέπει να εξετάζεις μόνο τη μηνιαία δόση.
Ζήτησε να γνωρίζεις πόσα χρήματα θα έχεις καταβάλει συνολικά μέχρι την πλήρη εξόφληση του δανείου, καθώς και πώς μπορεί να αλλάζει το κόστος ανάλογα με το επιτόκιο και τους όρους.
8. ΤΟ ΑΚΡΙΒΟΤΕΡΟ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΤΟ ΣΩΣΤΟ
Αν η τράπεζα σου δίνει τη δυνατότητα να φτάσεις μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσό, δεν σημαίνει ότι πρέπει υποχρεωτικά να το χρησιμοποιήσεις ολόκληρο.
Μπορεί, για παράδειγμα, αντί να φτάσεις στο απόλυτο οικονομικό σου όριο για ένα σπίτι 250.000 ευρώ, να επιλέξεις ένα ακίνητο 210.000 ή 220.000 ευρώ και να διατηρήσεις μεγαλύτερο οικονομικό περιθώριο.
Αυτό το περιθώριο μπορεί να σημαίνει:
λιγότερο άγχος, περισσότερες αποταμιεύσεις, δυνατότητα ανακαίνισης και μεγαλύτερη ασφάλεια σε μια δύσκολη περίοδο.
Το μεγαλύτερο σπίτι δεν σημαίνει απαραίτητα και καλύτερη ζωή, αν η δόση του σε πιέζει κάθε μήνα.
ΕΝΑ ΑΠΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Ας υποθέσουμε ότι ένα ζευγάρι θέλει να αγοράσει κατοικία 200.000 ευρώ.
Έχει συγκεντρώσει 60.000 ευρώ.
Δεν πρέπει αυτομάτως να θεωρήσει ότι μπορεί να διαθέσει και τα 60.000 ευρώ για την τιμή αγοράς και να δανειστεί τα υπόλοιπα.
Πρέπει πρώτα να υπολογίσει:
**200.000 € τιμή ακινήτου
- έξοδα αγοράς και χρηματοδότησης
- πιθανές εργασίες και εξοπλισμός
- ένα λογικό αποθεματικό ασφαλείας.**
Μόνο τότε γνωρίζει πόσα από τα 60.000 ευρώ μπορούν πραγματικά να χρησιμοποιηθούν ως ίδια συμμετοχή.
Στη συνέχεια πρέπει να ζητήσει συγκεκριμένη τραπεζική προσφορά για να γνωρίζει το ύψος του δανείου, τη δόση, το επιτόκιο, τη διάρκεια και το συνολικό κόστος.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Όταν αγοράζεις σπίτι με στεγαστικό δάνειο, το σημαντικότερο δεν είναι να βρεις το ακριβότερο ακίνητο που μπορείς θεωρητικά να αγοράσεις.
Είναι να βρεις το καλύτερο ακίνητο που μπορείς να πληρώνεις χωρίς να θυσιάζεις την οικονομική σου ασφάλεια για τα επόμενα 20 ή 30 χρόνια.
Υπολόγισε τη δόση, την ίδια συμμετοχή, όλα τα έξοδα αγοράς, το κόστος κατοχής και κράτησε ένα οικονομικό απόθεμα για τα απρόβλεπτα.
Η σωστή τιμή αγοράς δεν είναι το μέγιστο ποσό που θα σου δανείσει η τράπεζα. Είναι το ποσό που σου επιτρέπει να αποκτήσεις σπίτι και να συνεχίσεις να ζεις οικονομικά άνετα μετά την αγορά.
«Οι αγοραστές ψάχνουν αλλιώς.»
